Voor mij markeert deze periode een nieuwe start in mijn werkend leven. Al een aantal jaren droom ik van werken vanuit drie pijlers: Onderwijskunde, Reiki en de ruimte daartussen.
Spoiler: de kern is we zijn samen lerend(en).
(1) Vanaf 5 oktober start ga ik weer in de academische wereld aan de slag ga.
Voor een dag in de week werk ik bij de Tilburg School of Catholic Theology – samen met William en Susanna – aan het flexibiliseren de pre-master. De afgelopen weken hebben we twee inspirerende sessies gehad waarin we de eerste koers uitzetten. Vakken waarin het gaat om ziel en om de grote vragen in het leven. Ik merk nu al hoeveel energie dat geeft.
Daarnaast ga ik aan de slag bij tilburg.ai. Als je het niet kent: kijk vooral eens op de website.
Wat mij daar zo aanspreekt, zijn niet alleen de tools die er gebouwd zijn, zoals chatbotplatform Tilly, maar vooral ook de grondhouding in het werken: laten we samen leren, samen experimenteren, transparant zijn over wat we doen en tegelijk nadenken over de consequenties, de inbedding en de bredere vragen rondom AI.
We weten nog zoveel niet.
Dus laten we het samen uitzoeken. Die houding raakt precies aan iets wat voor mij wezenlijk is in onderwijs: het hoeft niet perfect. We zijn samen lerend(en).
(2) Afgelopen weekend verzorgde ik mijn eerste Reiki 1-cursus als Reiki-master in Usui Shiki Ryoho.
Vanaf het begin van de cursus voelde ik: ja. Dit past mij. Niet alleen omdat ik Reiki zo mooi vind, maar vooral omdat ik merkte hoe natuurlijk het voor me voelt om de bedding voor een groep te creëren.
Binnen Usui Shiki Ryoho is er een fijn, helder kader over wat er binnen Reiki 1 aan bod komt. En juist dat kader geeft mij ruimte om mijn eigen ding te doen.
Ik werk in een cirkel. Ik creëer een veilige ruimte waarin iedereen zichzelf kan zijn en zichzelf kan dragen. Een plek waar je kunt aangeven wat je nodig hebt, waar je vragen kunt stellen en waar je ook naar mij als leraar kunt zeggen: hé, dit gaat me nu te snel.
En dat laatste gebeurde ook.
Ik kwam de tweede ochtend na een ontzettend mooie eerste dag nogal stuiterend binnen. Ik was enthousiast. Heel enthousiast. En dat betekende ook: veel praten, veel vertellen, veel informatie.
Op een gegeven moment gaf een deelnemer aan dat het te veel was.
En ik dacht: oh ja.
Niet defensief. Niet: maar ik heb nog zoveel te vertellen.
Horen wat ze zegt.
Ik heb vervolgens met Reiki-symbolen gewerkt om mezelf weer te gronden en ben daarna rustiger verdergegaan.
En eigenlijk vond ik dat een prachtig moment. Want dit is precies wat ik bedoel met leraar zijn én samen de leeromgeving maken. Ik creëer de bedding vanuit de inhoud én vanuit veiligheid. En ik ben daar zelf óók onderdeel van. Ik hoef niet perfect te zijn als leraar. Ik mag zelf ook leren.
En misschien is dat wel precies de ruimte die ik anderen wil geven: dat je jezelf mag zijn, dat je je grenzen mag aangeven, dat je mag experimenteren en dat je samen kunt onderzoeken wat er nodig is om te kunnen leren.
Juist binnen duidelijke kaders.
(3) En daarmee kom ik bij de derde pijler: de innerlijke reis van de leraar. Want voor mij begint leraarschap niet bij de vraag: wat moet ik allemaal doen? Het begint bij:
- Welke waarden en principes liggen onder mijn leraarschap?
- Wat vind ik belangrijk?
- Wat neem ik mee als ik voor een groep sta?
- En hoe zorg ik dat ik aanwezig blijf bij de mensen die voor me zitten?
Sinds twee jaar ben ik aangehaakt bij de Kanamori-beweging, geïnspireerd door de Japanse leraar Kanamori, bekend van de documentaire Children Full of Life. Wat mij daarin raakt, is het idee van leren van en voor leven. Van een klas als gemeenschap. Van een leraar die de bedding creëert, maar niet degene is die alles bepaalt.
Eén van de verhalen uit de documentaire is daar een prachtig voorbeeld van. Leerlingen zouden samen een vlot bouwen. Eén van de kinderen mocht vanwege eerder gedrag niet meedoen. De andere kinderen vonden dat niet eerlijk en kwamen daartegen in opstand.
Niet alleen voor zichzelf, maar ook omdat de consequentie volgens hen de hele groep raakte.
En Kanamori luisterde.
Hij bleef leraar, maar was bereid zijn eigen beslissing te herzien.
Dat vind ik een krachtig beeld van leraarschap: een stevige bedding bieden en tegelijkertijd werkelijk aanwezig zijn voor wat er in die bedding gebeurt.
Daar zijn we, Margo, Maartje en ik, ook praktisch mee bezig. We werken met het materiaal dat Henk Boer vanuit de Kanamori-beweging heeft ontwikkeld en onderzoeken hoe we daarmee docenten in het PO, VO en WO kunnen ondersteunen. We zijn het materiaal eerst zelf aan het doorleven en onderzoeken: waar staan wij hierin? Wat raakt ons? Wat vraagt het van ons? En hoe zouden wij dit willen vormgeven voor anderen?
En juist daar zie ik steeds meer de verbinding tussen mijn verschillende werkwerelden.
De context verschilt. De inhoud verschilt. De groepen verschillen. Maar de vraag blijft: Wie ben jij als leraar? Welke waarden en overtuigingen sturen jouw handelen? Hoe blijf je aanwezig bij de mensen voor je, terwijl er tegelijkertijd ontzettend veel van je wordt gevraagd? Hoe houd je je kompas helder? En hoe geef je anderen én jezelf de ruimte om te leren?
Dat raakt ook aan mijn eigen ontwikkeling.
Toen ik in 2006 met een burn-out thuis kwam te zitten, had ik niet kunnen bevroeden dat ik twintig jaar later hier zou staan. Ik was zo vastgelopen in mezelf en in mijn werkend leven. En nu komt er zoveel samen. Niet omdat ik ineens precies weet hoe het moet. Maar omdat ik steeds beter ontdek hoe het voor míj mag zijn.
Dat raakt me.
Omdat het voor mij iets zegt over hoop.
Dat je na een periode waarin je bent vastgelopen kunt ontdekken wat echt bij je past. Dat je een eerste stap kunt zetten vanuit noodzaak — zoals bij mij — of vanuit verlangen. Dat je onderweg steeds meer kunt ontdekken welke waarden voor jou belangrijk zijn en hoe je die kunt leven in je werk.
En dat is wat ik iedereen gun: dat je steeds meer jouw plek mag innemen.
Niet omdat je alles al kunt, maar omdat je mag leren.
Omdat je mag experimenteren.
Omdat je mag zeggen: ik weet het niet.
Omdat je jezelf mag zijn.
Stap voor stap. Samen.